Boekenblog 112; Christopher Brookmyre: Schots, scherp en een schaterlach
Bezoek de website van Christopher Brookmyre, en klik op Books: alle 12 titels op een prachtig grafisch vormgegeven boekenpalet stralen je tegemoet. Titels overigens die uitblinken door originaliteit: One Fine Day In The Middle of the Night, A Big Boy Did It and Ran Away en A Tale Etched in Blood and Hard Pencil. Titels die sinds 1996 bijna jaarlijks verschijnen, en die, zie Wikipedia, "komedie,politiek, sociaal commentaar en actie met een sterke verhaallijn mengen."
Brookmyre, geboren in 1968, kwam tot mij via een oude vriend, met de simpele woorden: "Die kan wel wat". Meteen kocht ik een titel, begon er gelijk aan en twee nachten later keek ik verdwaasd op naar de wereld: helemaal hetzelfde gebleven! Ik had uren doorgebracht, in wurgende spanning en zo nu en dan onder de bank gerold van het lachen, op een booreiland voor de Schotse kust, waar een gezellig bedoelde reunie van middelbare scholieren ("class of 86") uitmondde in een pandemonium waar Pulp Fiction bleek bij afstak, qua spanning en humor. (One Fine Day...)
Daarna las ik een totaal ander boek, (A Tale Etched...) wel weer over ouder wordende middelbare scholieren die terugkijken op hun jeugd in Glasgow in de vroege jaren '80, maar nu veel minder absurd, waarachtiger. Al even goed.
Brookmyre blinkt uit in - zie de titel van dit blog- scherpte, humor en de kunst om meerdere verhalen achteloos met elkaar te vermengen. Het tempo van de gebbeurtenissen ligt hoog;met veel zinloos geweld, zeer incorrecte politieke redeneringen maar ook oprechte bijna-essays over terrorisme en de lafheid daarvan (A Big Boy...) en zeer effectief gebruik van straattaal. De spanning giert door alle bladzijden van het boek.
Brookmyre is zo'n schrijver die de kunst van het afbreken van het ene verhaal perfect beheerst.Dat is gemeen, maar o zo knap. In A Big Boy "trakteert" hij ons op een paar ongelukken in de eerste 30 bladzijden waarvan 20 pagina's verderop duidelijk wordt dat ze zich totaal anders afspelen dan de argeloze lezer dacht. Boeken-ik heb er twee gelezen en zit midden in een derde- die alles samen brengen wat lezen zo aardig maakt: vlekkeloze stijl, spanning, humor en een heleboel om over na te denken. Zeer geschikt om mensen die niet van lezen houden voor te schotelen.Plus voor degenen die dat allang wisten (van dat lezen).
Nog iets dat hem voor me inneemt: hij bewondert P.G.Wodehouse, het fenomeen dat tussen 1910-1970 -tig boeken schreef die over niets gingen, maar geestig waren en in schitterende taal miljoenen leesplezier verschaften. Brookmyre's favoriete zin van Wodehouse (in het Engels, want mijn vertaling maakt het tot een zinloze mededeling): ‘It is seldom difficult to distinguish between a Scotsman with a grievance and a ray of sunshine'. Uitgesproken bij de uitreiking van de Wodehouse-Prize voor Comic Fiction voor zijn boek All Fun and Games Until Someone Loses An Eye (2006).
Brookmyre gaat verder dan Wodehouse: hij schrijft wel degelijk over iets. Ik hoop voor u dat er snel meer vertalingen verschijnen dan de ene die dit jaar verscheen. In Groot-Britannië behoort Brookmyre tot de best verkochte schrijvers.
