Boekenblog 32 Willem van Toorn
"Jouw vrijheid houdt op waar die van een ander begint". Deze mooie zin is van Willem van Toorn uit zijn jongerenroman Rooie , en is een van mijn levensmotto's. (Ik heb er nog wel een paar, maar die strooi ik door andere boekenblogs) .Willem van Toorn, (Amsterdam,1935) is een schrijver die ik al sinds de jaren '70 volg. Hij debuteerde in 1959 met de novelle De Feesten Zijn Voorbij en sindsdien volgden romans, gedichten, verhalen, vertalingen van o.a. Klaus Mann, Franz Kafka en E.L.Doctorow. En, als hij zich ergens over opwindt, ook wel eens een pamflet. Zijn thema's : het geheugen, kijken en de verhouding tussen stad en platteland.
"Ik wil de werkelijkheid graag scherp krijgen zonder die door sentiment te laten verkleuren. Ik wil me niet door nostalgie laten verleiden."(Het Parool, 3 februari 2010). Geboren vlakbij van het Mercatorplein en met familiewortels in de Betuwe, komen deze thema's in zijn wat mij betreft mooiste roman De Rivier (1999) prachtig naar voren. Zowel het verleden als het heden van beide "buurten" komen tot leven door de prachtige gedetailleerde beschrijvingen . Inderdaad, zonder sentimentaliteit , maar wel met een zekere boosheid laat van Toorn zien dat beide leefgemeenschappen er wat hem betreft niet op vooruit gegaan zijn. Het had zoveel beter kunnen zijn! Ambachtelijkheid, de voorrang van de economie, de verwoesting van een door de Nederlanders zelf aangelegd cultuurlandschap -het zit hem erg hoog. En dat niet alleen in De Rivier. Ook in zijn eerdere werk, als Het Lege landschap, Twee Dagreizen of Kapelaan en andere verhalen, komt het steeds weer naar voren: een verzet, stijfkoppig, tegen beter weten in soms, tegen "de stelling dat we het moeten doen met een steeds verder geïnfantiliseerd beeld van de wereld."
Een schrijver als Willem van Toorn moet je eigenlijk, als veel andere schrijvers, in zijn ontwikkeling volgen -dan krijg je tegelijk ook een scherp beeld van hoe het Nederland tussen 1960 en 2010 is vergaan. En dat kan, want zijn werk is bij de OBA - ook via opvragen uit het magazijn- goed verkrijgbaar. En vergeet niet zijn gedichten er bij te nemen - ze zijn al net zo helder als zijn verhalen : De ambachtelijke kleermaker die zijn vader was heeft een opvolger gekregen in een zoon die als schrijver ook een winkel beheert: "Er moet worden gewerkt. Gezellig koffiedrinken is er 's ochtends niet bij." Maar het levert wel prima boeken op ! Zijn nieuwste boek is De Geur van Gepofte Appels - de Betuwe zal dus wel weer een rol spelen...
Leo Willemse. Zie ook onderstaande link!
