Boekenblog 53 Godfried Bomans (vervolg): De schrijver, zijn invloed
Begin tegen een willekeurige 50-‘er over De 100-jarige , en de kans is groot dat hij/zij roept: "Vader is boven!" Waarna u zonder problemen kunt zeggen: "Ik begreep dat het een kwestie van seconden was." Diep tevreden kunt u dan samen heerlijk over Godfried Bomans verder praten. Over Pieter Bas. Over Erik of Het Klein Insectenboek. Over Bill Clifford, de detective die, om tijd te besparen, aan touwen door zijn kantoortje zwaaide en precies door het wc raampje naar buiten kon . Over de strip Pa Pinkelman, met tante Pollewop en de Drie Knechten, waarin talrijke bestaande figuren uit de Nederlandse politiek op milde wijze op de hak werden genomen, waaronder de vader van Paul Witteman, uiteraard Minister Wittebol genoemd. Zijn talloze columns , verzameld onder eigenlijk zouteloze titels als Capriolen, Buitenlingen en Op de Keper Beschouwd. We zitten wel in de jaren 50.
Later kregen zijn stukken een bespiegelender karakter, wat hem niet minder populair maakte. In de Kou, zijn terugkijk met Michel van der Plas -verdient trouwens ook een Boekenblog! En de P.C.Hooftprijs -op hun katholieke jeugd, prachtig. De boeken , gelijkoplopend met zijn televisiereportages, over en met zijn broer en zuster, die in het klooster leefden, waren regelrechte bestsellers eind jaren '60. De fantastische kinderboekenserie voor het toen nog lager onderwijs, Pim, Frits en Ida - ik was 25 toen ik die las, en wilde dat ik met die boeken had leren lezen. En dan wat men meestal al zijn literaire hoogtepunt beschouwt, zijn Sprookjes. Ik weet niet wat knapper is: het boek van A.F.Th.van der Heijden, Het Leven uit een Dag, of de nauwelijks twee pagina's die Bomans nodig heeft om het leven van Anna de eendagsvlieg te beschrijven, waarin zij toch kans ziet twee keer te trouwen."Bent u al eens getrouwd geweest?"Jawel, antwoordde Anna,"het was een heel net huwelijk. Doch hij ontsliep. Het is al lang geleden." En natuurlijk de verhandelingen over Sinterklaas, waarin hij afrekent met de volwassenen die profiteren van het Sinterklaasfeest.: " Zij geloven niet in Sinterklaas. Zij geloven in de opbrengst van Sinterklaas." Daarnaast de enige volwassene die nog wel oprecht gelooft in de Goedheiligman: Pa Pinkelman. De tranen rolden me over de wangen: "Zijn reine ziel was nog niet door de twijfels aangevreten. Kinderlijke blijdschap verlichtte zijn gelaat, naarmate het feest naderde en hij trachtte door een onberispelijke levenswandel de kans op presentjes zoveel mogelijk te vergroten." Waarna hij alle schoenen, laarzen, klompen en sloffen die er te vinden zijn klaarzet, met opschriften als Tot de rand graag en Proppen, proppen.
Het meesterlijke taalgebruik, de flauwekul en de ongebruikelijke diepgang leidden me tot de liefhebber van taal die ik nog altijd ben. Het tempo lag veel lager dan nu, maar de timing was briljant. Nu lach ik vaak om een geestigheid, maar beklijven doet het niet, want de volgende grap is alweer gemaakt. Ik geniet van een avond cabaret, zeker, maar iets navertellen lukt me niet. Dat was met Bomans wel anders.
De uitstekende tentoonstelling in De Hallen in Haarlem duurt helaas nog maar tot 5 september. Rennen dus!
