Boekenblog 50 : Jan Blokker 1927-2010
In het harnas gestorven, daar lijkt het wel op: op 5 juli verscheen nog een column in NRC NXT, de dag erna overleden: Jan Blokker, journalist, columnist, filmrecensent, scenarioschrijver, kinderboekenschrijver, historicus . Onvoorstelbaar veelzijdig .Geliefd, geprezen, gevreesd -en dat allemaal vanwege zijn taal. Een waarnemer, een criticus, een pennenvoerder -al schreef hij dan alles op de schrijfmachine. Amsterdammer - die zich daar eigenlijk niet over uit liet. Uit dezelfde buurt als Rinus Michels en Kees Fens -als jongens hebben ze elkaar vast wel eens ontmoet, in De Baarsjes. Een Hollander -als we al weten wat dat is, maar als het iemand is die rond en onverschrokken en daardoor ook wel eens bot voor zijn mening uitkomt, dan was Blokker dat. Maar - een maar is er altijd- mij viel het verschil altijd op tussen zijn columns, altijd zo prachtig afgerond met die vierkante, oer-Nederlandse naam Jan Blokker en zijn andere werk.
Denk eens aan de film Fanfare, van Bert Haanstra, 1958, waarvoor Blokker het scenario schreef -dat is toch een heel vriendelijke, vrolijke film waarin op milde wijze een dorp en zijn bewoners wordt neergezet. Denk eens aan zijn kinderboek Op Zoek Naar Een Oom (1960). Denk eens aan zijn schitterende stukken over -vooral- de Nederlandse geschiedenis : Als de dag van gisteren; Het Vooroudergevoel; Waar is de Tachtigjarige Oorlog gebleven In de jaren 70, 80 verschenen die geschiedenisstukken in De Volkskrant -ik las ze eerder dan zijn zeer geestige columns die hij sinds mensenheugenis schreef, en waarin hij linkse meelopers & andere macrobiotiese warhoofdigen over de hekel haalde, zoals in Ben ik eigenlijk wel links genoeg ?
Natuurlijk, tegen rechtse politici en zakenlui had hij ook wel zo zijn bezwaren, maar ja, dat sprak voor zich. Het ging er hem om dat je ook "progressieve"mensen kritisch moest volgen -liever niet "krities", want dat leverde niks op. Dus : baardige sociologen die in dikke rapporten bewezen dat als je het lichtknopje omdraaide, het licht dan ook inderdaad aanging, konden op zijn hoon rekenen. Bij bijna ieder rapport , b.v. over de DSB-, de Noord/Zuidlijn moet ik aan deze uitspraak denken.
Ik maakte kennis met Blokker' s werk in 1971 toen ik het boekje Niets aan de hand: Nederland ten tijde van P.de Jong en J.Luns kocht. Ik zou niet weten waarom ik dit aanschafte, maar ik heb me er wel mee vermaakt. Het was de eerste bundel met zijn columns uit De Volkskrant. Eind jaren ' 70 verscheen zijn satirische kinderboek Het Kalekoppenhuis, in de OBA met het trefwoord "maatschappijkritiek"toebedeeld. Maar dan wel tegen de toen ook zo heersende antiautoritaire mode gericht: "Je bent nog lang niet jarig als je naar het Kalekoppenhuis moet. In het begin lijkt het allemaal wel leuk, je mag zomaar Joop zeggen tegen de meneer die er de baas is. Je moèt het zelfs, en al gauw blijkt dat je nog veel meer moet!"
Een leuke, eigenwijze, eigenzinnige man die volgens zijn zonen een ongelooflijk aardige vader was. Vandaar die aardige kinderboeken natuurlijk. En een groot journalist, historicus, waarnemer van zijn tijd en zijn mensen!
Leo Willemse, bibliothecaris bij de OBA. Dit boekenblog is iedere vrijdag te horen bij Radio AmsterdamFM, tussen 15.45-16.00 en te lezen op http://www.oba.nl/
