Metha's muziek
Blind rondtastend in het leven, vlees geworden Einzelgänger. Te confronterend om de pijn van anderen te zien, maar ook de pijn die men zichzelf aandoet. En elkaar, in oneindige sequenzen. Letterlijk, door in dolle wanhoop zichzelf of de ander tegen een muur te smakken. Door de elleboog in volle kracht als een dolk repeterend in het eigen lijf te planten (in Le sacre du printemps). Betoonde tederheid af en toe, liefde zelfs even, maar nooit, nóóit voor lang. Beide partijen schieten te kort, ontdoen zich óf heftig óf gaandeweg onverschillig van de ander. Onmachtig gedribbel, hin und wieder, hin und wieder, wel willen helpen of ingrijpen maar niet kunnen of durven.
Café Müller heeft als bepalend geluidsdecor de heftige ademhaling van de dansers, geluiden van schuivende en neerkomende caféstoelen of lichamen maar de droeve aria's van barokcomponist Henry Purcell (Westminster, circa 1659 - Londen, 21 november 1695) zijn zeker zo bepalend.
Gekunsteld. Over het algemeen word ik niet zo snel gegrepen door vocale klassieke muziek. Het gekunstelde van de zangtechniek staat de emotionele beleving vaak in de weg. Maria Callas uitgezonderd, haar expressiviteit oversteeg moeiteloos haar zangtechniek. Henri Purcell dus ook, vaak als een aria mij trof, bleek deze van zijn hand te zijn. Uit zijn kamer-opera's Dido & Aeneas of The Fairy Queen. Ook Klaus Nomi's verkillende Cold song komt uit Purcell's King Arthur.
Cold genius. Purcell schilderde met noten, iets dat kenmerkend is voor vocale muziek uit die tijd; geniale greep hoe de noten telkens halve tonen omhoogkruipen en hoger en hoger als de huiverende "cold genius" uit dat stuk gesommeerd wordt -door Cupido!- uit de dood op te staan.
Orpheus Brittannicus, zo werd Purcell al tijdens zijn leven genoemd. Componist van in-trieste aria's, die de dood in de ogen kijken of zelfs van over het graf spreken. Maar ook van stralende barokmuziek als onderdeel van theaterstukken én...van scabreuze drankliederen, waar hij kennelijk sereniteit en verhevenheid, kenmerken van zijn mooie aria's en odes, niet hoog in het vaandel had staan.
Foghs, farts & belches. Stalde ze in elk geval even makkelijk uit het zicht als zijn ordinairdere kant een uitlaatklep zocht. Er bestaat zelfs een werk van zijn hand: "Pox on you", waar de "foghs, farts and belches" genoteerd staan boven de muzieknoten én luid in het rond vliegen bij de uitvoering. Ook de dranklust en -zucht, voze verleidingskunsten van zowel mannen als vrouwen komen voorbij in zijn ‘catches', driestemmige liederlijke liederen.
Het verhaal gaat dat Purcell is overleden óf door tuberculose óf, wat in het licht van de liederlijkheid een aardiger verhaal is: door een opgelopen longontsteking omdat zijn vrouw hem had buitengesloten. Een uit de hand gelopen kroegentocht? Hoe het ook zij, niets menselijks was hem vreemd, hij verenigde beide facetten in zich, diepe melancholie en boertige leut. Interesseerde zich voor en excelleerde in beiden.
Inspiratie. G.F. Händel (23 February 1685 - 14 April 1759) had een diepe bewondering voor Purcell en citeerde rijkelijk uit diens oeuvre. Zelfs nu nog is Purcell een inspiratiebron voor zulke uiteenlopende popartiesten als the Who, Klaus Nomi en Alison Moyet. "When I am laid in earth" de aria waar Pina op rondstruikelde, is een lied dat 4 eeuwen geleden ontroerde en dat in Moyet's popversie nu nog doet. Goede muziek is van alle tijden.
- wikipedia Henry_Purcell
- Pina Bausch's Cafe Mueller
- Henri Purcell/ Dante Ferrera Pox on you
- Purcell Since the pox...
- Purcell Oh how you protest..I won't do it
- Purcll man is for the woman made
- If music be the food for love
- Klaus Nomi The cold song
- Janet Baker When I am laid
- Andreas Scholl When I m laid
- Alison Moyet When I am laid
Metha's muziekcolumns.
Alle oudere Metha's Muziekcolums zijn te lezen op Metha's Muziek
