Boekenblog ; In Bibliotheekwonderland (4), Eerbetoon aan een jeugdbibliothecaresse

Gepubliceerd op: 8 september 2017 11:10

Bibliotheek Waterlandplein, augustus 1989.Het slechtst gehuisveste filiaal van de OBA en een van de drukst bezochte vestigingen, krijgt een nieuw filiaalhoofd: schrijver dezes. De bezoekers,vrijwel allemaal bewoners van Amsterdam-Noord aan de oostkant van het Noord-Hollands Kanaal , worden in de beperkte ruimte zo goed en efficiënt mogelijk geholpen. De circa vijftien personeelsleden vertonen allemaal dezelfde enorme betrokkenheid en inzet.

Die goedbedoelde efficiëntie is een kleine doorn in mijn oog, want hij gaat ten koste van echte aandacht voor de bezoekers en leners. Maar het filiaal is zo beperkt in zijn huisvesting dat iedere verandering grote verwarring onder het personeel veroorzaakt. Het levert binnen een jaar na mijn aantreden een uitstroom aan sympathieke medewerkers op. 

Nieuw élan

Ook de jeugdbibliothecaresse vertrekt. Haar opvolgster, Marina Kessler, komt uit de blijvers. Ze zet binnen de kortste keren een netwerk op waardoor nog veel meer basisschoolkinderen buiten de reguliere openingstijden met hun groep naar de bibliotheek komen. Met haar begint echte leesbevordering! 

De Kinderboekenweek, voorheen een verplicht nummer, krijgt nieuw elan. Ted van Lieshout –lees toch Een torentje van niks of Multiple Noise komt. Eenmaal geacclimatiseerd in het uitgewoonde pand geeft hij een fantastische voorstelling. Marina laat zich niet beperken door het gebouw. Het wordt geregeld een vrolijke puinhoop, maar het bezoek komt in grote getale want “ondanks dat de planten van buiten naar binnen groeien, niemand ruimte heeft, voel je bij jullie zo welkom.” Wat een compliment!

Theezakjes

Het filiaal barst bijna uit zijn voegen, want na een aantal jaren van stilstand in de activiteiten -mijn voorganger was ernstig ziek geworden –schud ik de boel ook graag op. Een expositie van de fotograaf en buurtbewoner Kors van Bennekom, wordt gevolgd door een serie tentoonstellingen van mensen uit ons werkgebied –mede dankzij de contacten van medewerkster Wil Sartorius.

Een Boekenweeklezing van Margriet de Moor is aanleiding tot soortgelijke bijeenkomsten met Noordbewoners als Sal Santen, (de Turks-Nederlandse thrillerauteur) Sadik Yemni, hoofdredacteur van Ons Amsterdam Peter-Paul de Baar en een door meer dan 60 mensen bezochte dichtersavond Poëzie Lokaal met memorabele optredens van o.a. Carel Helder en Gert J.Peelen. 

De bijzonderste activiteit is die met Tiny van der Plas, samenstelster van de boekjes waarin –je gelooft het niet meer- creatief werd gedaan met theezakjes. Meer dan 100.000 verkocht! Zij trekt (hi hi) 75 dames. Ze was er helemaal confuus van, want een lezing had ze nog nooit gegeven.

Het 35-jarig bestaan van het filiaal vieren we met een feestelijk ontbijt, waarvoor we, armlastig als we zijn, fl 10,- toegang vragen. Maar wel omlijst met zigeunermuziek, plus voordrachten voor jong en oud. Samen met de andere filialen in Noord organiseerden we ook rondritten voor de stadsdeelraadleden, waarbij veel nadruk op het belang van bibliotheken voor kinderen lag. Het effect was dat de bibliotheken in de jaren ’90 ongeschonden bleven, ondanks steeds terugkerende plannen. Alleen verhuizing naar het Buikslotermeerplein, die bleef uit.

Geen enkel saai moment meer, leek het wel. Telefoonaanbieder Ben maakt buiten openingsuren opnamen voor een reclamefilmpje -ze geven ons 250 gulden. Volgens mij zijn we ervan uit eten geweest.  Een toneelregisseur ziet onze tafels met afgeschreven boeken -een paar honderd, want er is achterstallig collectieonderhoud. Die boeken kan hij wel gebruiken, maar hij heeft geen geld… Dan willen we gratis toegangskaartjes, plus vermelding in het programmaboekje! Op naar De Brakke Grond voor een onbegrijpelijk toneelstuk, maar onze boeken sprongen eruit! 

Onmogelijke bila’s

Het vernieuwde team slaat zich - bibliotheken zijn belangrijk, dat staat vast –Marina en ik zijn beiden getrouwd met een bibliothecaris -door talloze moeilijkheden heen: het eeuwig te kleine filiaal, de werkkamer waar voor niemand ruimte is en nergens privacy. Tweegesprekken, die toen nog geen bila’s heetten, hebben we op kleuterkrukjes in de jeugdafdeling. Marina en ik zitten daar heel vaak, want we willen zo veel en zo graag. Haar schoonvader was tussen 1948-1964 directeur van de OBA. Maar het gebouw heeft zijn beperkingen en de uitlening gaat altijd voor. O, het belang van die uitlening! Het aantal uitleningen zegt niets over de kwaliteit van bibliotheekwerk. Maar die discussie begint pas met de overal teruglopende uitleningen  en we naar een excuus voor ons vanzelfsprekende bestaan zoeken.

In 2000 vertrek ik definitief uit Nieuwendam. Mijn medewerkers zijn nog steeds fantastisch, maar ik moest teveel op afstand gaan werken, en dat was voor niemand een pretje. Met een paar personeelsleden- Marina, Sonja, Joop, Jan, blijf ik een bijzondere band houden. We spreken geregeld af in kleine restaurantjes -Marina is 1.56m- en nemen uitgebreid de problematiek van bibliotheek, Amsterdam en de rest van de wereld door. Dat clubje bestaat nog steeds, Ton is erbij gekomen. Maar Marina, de energiekste en liefste jeugdbibliothecaris die ik gekend heb, zal er niet meer bij zijn. Ze is op 2 september op 65-jarige leeftijd overleden.

Leo Willemse, aangeslagen en triest.