Boekenblog; Limburg (aanvulling) en de OBA

Gepubliceerd op: 23 juni 2017 11:01

Mijn Boekenblog over Limburgse literatuur (9 juni 2017) riep verschillende reacties op. Uiteraard gejuich vanuit het Diepe Zuiden: een Amsterdammer die enthousiast is over Limburgse auteurs, die moeten we koesteren! Plus natuurlijk aanvulling, want al had ik een lans gebroken en laten zien dat er naast Connie Palmen nog meer interessante hedendaagse schrijvers uit dat tegen de rest van Nederland aangeplakte gewest zijn (en waren), er is nog veel meer.

Filialencollectie

Wiel Kusters liet op mijn Facebook een afbeelding zien van een werkelijk monumentaal boekwerk: Geschiedenis van de literatuur in Limburg (2016), samengesteld door Lou Spronck, Ben van Melick en hemzelf. Mijn voormalige adjunct-directeur Paul den Hoed, een boekenkenner zoals ik eigenlijk nooit meer ontmoet heb, 30 jaar lang verantwoordelijk  voor de collectie van de OBA, zou op de wekelijkse boekbespreking,het aanschafmoment van alle vestigingen, hierover gezegd hebben: “Allesomvattend, een absolute must voor de Centrale. Een enkel groot filiaal misschien?”  Hij was er altijd op uit om de mooiste boeken op de vestigingen te zien. Of ze vervolgens geleend werden? “Je moet er mee wèrken, actief mee aan de slag.” Hij had gelijk, maar de bibliothecarissen van dienst wisten: Onhaalbaar, en onbetaalbaar dus nee, geen fl 95,- voor dit schitterende boek. Zuchtend bestelde Paul dan voor zijn eigen speeltuin, de FilialenCollectie, een tweede exemplaar. In die FC stonden aanvullende collecties van romans in Engels, Frans, Duits en nog veel talen, veel te dure kunstboeken en alles wat te speciaal was voor de filialen. Daar zochten de wijkbibliothecarissen dan geregeld boeken uit. Die boeken logeerden dan geruime tijd op de eigen vestiging. Een heel werk, maar wel erg leuk. Je bouwde daardoor een vanzelfsprekende collectiekennis op. Die FC bestaat in zekere zin nog, maar heet nu Magazijn en Wisselcollectie, waaruit u op de Centrale gratis en voor niks uw bijzondere boek, cd of film kunt opvragen. Binnen een uur! Ouderwetsche service! 

Troubadours

Het mooie van De Geschiedenis van Literatuur in Limburg is de ruime opvatting van het begrip  Limburgse literatuur. Niet alleen de geijkte (Limburgser is natuurlijk: geëikte) dichters en schrijvers, maar ook troubadours als Gé Reinders (Bloasmuziek), Jack Poels, Jo Erens, Frits Rademacher (Loeënde Klokke)  en, vanzelfsprekend Toon Hermans. Het onvergetelijke 24 Rozen staat afgedrukt (16 lichte vrouwen in vergadering/2 enorme boeren van een zuigeling). In 1978 was dat echt onmogelijk geweest, zo’n platte liedjesmaker als Hermans in een literatuurgeschiedenis. We gaan vooruit! Maar Kusters en kompanen gaan verder: ook de veel gesmade Johnny Hoes krijgt zijn moment van glorie (p.511, 513). Meer Limburgers kan ik geen recht doen. Nou vooruit, een particuliere herinnering. In 1986 zag ik in Theater De Engelenbak een voorstelling over het zware leven van mijnwerkers, Carboon. Het was een verbeelding van de langspeelplaat Witste nog, koempel (1976). Indrukwekkend. Alle teksten van die plaat waren van de mij tot vandaag onbekende Jur Hendriks. Meesterlijk. Een eerbetoon aan de mannen die dagelijks  de koel ingingen, 700 meter diep de kolen loshakten in lage, smalle gangetjes bij meer dan 35 graden hitte. Ik sprak kortgeleden in een verzorgingstehuis in Brunssum twee van deze nu oude mannen. Diep respect heb ik voor ze. Kijk hier naar de documentaire -in het Limburgs- over de band en de plaat uit 2015 van L1, de regionale Limburgse zender.

Ondertussen ben ik middenin Wie zoet is… van de recalcitrante Heerlenaar A.H.J. Dautzenberg. Het is weer even wrang (en goed) als bijvoorbeeld Extra Tijd, zijn vaderroman met een Roda JC tintje. Bent u op geen enkele manier met Limburg verbonden, dan zijn er soortgelijke boeken over Friese, Drentse en Noord-Brabantse literatuur voorhanden. Zie ook de Digitale Bibliotheek van de Nederlandse Letteren. Dan zullen andere, immer onderbelichte regio’s ook wel volgen! Gelukkig! In Amsterdam, een stad met 180 nationaliteiten, plus inwoners met wortels in alle Nederlandse regio’s, kunt u deze belangrijke boeken allemaal vinden. Ook gelukkig! Ze staan minder in de belangstelling dan menig al dan niet Spannend Boek, maar gaan langer mee. Noe begriep ich ‘t!

Leo Willemse, OBA Boekblogger uit Amsterdam-Noord.