Boekenblog; Nooteboom, Bajani, Behan, Wasch

Gepubliceerd op: 5 mei 2017 12:20

Cees Nooteboom, 25 april 2017, Centrale OBA:” Een gedicht kan je nog steeds, godzijdank, overvallen. Poëzie is de kern van mijn werk,dat wel.” Hierna las hij een paar prachtige gedichten uit zijn bundel Monniksoog (2016) voor. Het was aan het einde van een dubbelgesprek met Nooteboom, en de Italiaanse schrijver-journalist Andrea Bajani, in perfecte banen geleid door Margot Dijkgraaf. Wie ziet dat zij een eigen boekenprogramma op televisie verdient? Ik wel, maar of dat helpt….

Monniksoog 2

Op het duinpad kwam ik mijn moeder tegen,/maar zij zag mij niet. Zij praatte tegen een andere/ dame,en ik hoorde haar zeggen, iedereen/ vindt mij hier aardig.// Dat zij echt was wist ik door het geluid/van het schelpengeruis onder haar voeten./Daarna zag ik ook mijn broer en mijn halfbroer/onderweg met hetzelfde verleden als het mijne,//chaos en onrust. De Noordzee had wilde koppen,/het strand was verlaten. Mijn broers waren doorzichtig./Ik zag het pad door ze heen. Nu zou ik een schat willen vinden,/een aangespoelde walvistand, of goud,//waardoor alles weer goed kwam.

“Noot” in Nederland

In Boekenblog 183 (2013) vertelde ik over het reizende en schrijvende leven van Cees Nooteboom. Cees is nu 83, ziet er patent uit, kwam net terug van een paar maanden verblijf in  Beieren, met tussendoor uitstapjes naar Venetië en Chili -de Atacamawoestijn! Volgens mij maakt hij niet de seniorenreisjes waar iedere bijna -gepensioneerde naar uitziet, maar ook niet (meer) de uitputtingsslagen van een Jonge Avonturier. Cees reist, verblijft en verwerkt dit allemaal op Menorca, Spanje. Zijn optrekje in Amsterdam bewoont hij twee maanden per jaar, nu dus. Een Avond met Nooteboom is je onderdompelen in mooie verhalen van een vitale kijker en bespiegelaar. Mijn favorieten: Rituelen, Mokusei!,Een avond in Isfahan en, aan de top, Voorbije Passages. Plus, toevallig meegepikt, wat gedichten, vooral Aas.  Maar ik heb er veel meer helaas niet gelezen! Tip van de kompaan van mijn (oud)collega Dirkje: ’s Nachts komen de vossen (2009).

Het hoogste goed

Van Andrea Bajani had ik nog nooit gehoord. Hij kende ons wel, van talloze bezoeken en een verblijf in de  befaamde schrijversresidentie boven de Athenaeum Boekhandel. Vertaald zijn onder meer  Het hoogste goed en Het leven is niet alfabetisch, mooie titels! Hij las er uit voor, en de vertaling verscheen op een groot scherm. Ik kreeg meteen zin om het hele boek te lezen. Nooteboom, die- uiteraard -ook behoorlijk Italiaans kan lezen- gaf een mooie impressionistische duiding van Bajani’s boeken. Het verdriet dat zo’n belangrijke rol in Het hoogste goed speelt, ontleedt hij perfect “maar ik wil geen criticus zijn, dat heb ik nooit geambieerd.” Oordelen vindt hij niet zozeer lastig, dat kun je al bijna zien aan zijn altijd wat sceptische gezichtsuitdrukking maar eerder vervelend. Maar deze Bajani-zinnen:  De jongen en zijn verdriet liepen de gang door, die ’s avonds eindeloos lang leek  of  Het verdriet holde soms voor hem uit, met zijn tong uit zijn bek zijn natuurlijk in al hun droefheid prachtig. Ze deden me aan Toon Tellegen denken.

Namen noemen

Op al zijn reizen ontmoet hij ook veel mensen, en vaak zijn dat verwante kunstenaars. Het laten vallen van de ene grote kunstenaarsnaam na de andere bijzondere verblijfsplaats is hem niet vreemd,en jaloersmakend. Maar ik ben er van overtuigd, Cees doet het niet om op te vallen, het zit gewoon in zijn manier van leven opgesloten. Hij leest ze, bekijkt hun werk, en zoekt de door hem bewonderde en verwante mensen ook op. Hij deelt dat graag met ons waardoor  je, als minder geprivilegieerde, naar huis gaat met een schat aan nooit -bezochte plekken, nooit gelezen auteurs. Plus een prachtige herinnering aan een belangrijk Nederlands auteur. Ironisch dat het gesprek in het Engels plaatsvond. Maar ja Cees, had dan, tja welke Nederlandse auteur ?,  uitgenodigd!

Brendan Behan, Karel Wasch & Nooteboom

Brendan Behan (1923-1964) was een beroemde Ierse auteur en stennismaker. Karel Wasch (1951) is een schrijver van romans, gedichten en biografieën, onder andere Jack Kerouac, Dylan Thomas en recentelijk, Brendan Behan.  Wat heeft dit met Nooteboom te maken? Wel, al in het voorwoord  duikt Nooteboom op: “Was hij werkelijk de kroegtijger met het uiterlijk van een Belgische slager?” zei Nooteboom, die Behan in 1958 op Ibiza ontmoette. Liesbeth List, muze van Nooteboom in de jaren ’60, zette een aantal van Behan’s balladen, vertaald door Nooteboom, op de toen nog langspeelplaat. Alle reden dus voor op termijn èn een Boekenblog over Ierland  en zijn vele briljante schrijvers èn voor attendering op deze zorgvuldige, kleine biografie, Gevatte vrijbuiter: over het leven van Brendan Behan, in de al even mooie Prominent-reeks.

Leo Willemse, Boekblogger voor de OBA