Boekenblog; Poëzieweek 2017 en Jules Deelder

Gepubliceerd op: 27 januari 2017 13:59

“Bloem, roept hij, J.C. Bloem! De dichter! Alles is veel voor wie niet veel verwacht. Ken je die? Of heb je geen opleiding gehad? Ben je niet schoolgegaan?” Het stelletje wacht op de pont en kan geen kant op.

Hij geeft ze zijn versie van de eerste strofe van ‘Domweg gelukkig in de Dapperstraat’: Natuur is voor tevredenen of legen / en dan, wat is natuur nog in dit land / een stukje bos ter grootte van een krant / een heuvel met wat villaatjes ertegen / heb je misschien een sigaretje voor me?” (Reinier Spreen.) Gedichten vinden hun weg dus echt wel, en worden aangewend om op dwingende wijze een sigaretje te bietsen. Reinier Spreen schrijft ultrakorte blogs maar ook boeken: lees zijn allesomvattende boek Monument voor de  quagga,(2016), een uitgestorven zebra.

Jules Deelder

De Poëzieweek is snel ingeburgerd, wie had dat kunnen denken  in 2005 of in 1985? Het begon met een Gedichtendag -de laatste donderdag in januari. Dan kon je in de boekwinkel-ook al zoiets, wie had in 2005 of 1985 gedacht dat je in 2017 eigenlijk moet uitleggen wat een boekwinkel is. (Bibliotheken redden het qua begrip net wat langer.) In die boekwinkel dus kun je in de Poëzieweek een speciaal uitgaafje kopen met 10 nieuwe gedichten van een dichter. Zo verleenden Remco Campert, Anna Enquist, Stefan Hertmans en Ilja Leonard Pfeijffer hun medewerking aan deze serie. Het is misschien de enige serie die ik compleet heb. Neemt ook niet veel plaats in. Pfeijffer’s bijdrage Giro giro tondo, vind ik de beste, echt meesterlijk. Dit jaar schreef  Jules Deelder het Poëziegeschenk: Rotterdamse kost. Dat betekent in ieder geval heldere, humoristische en vaak toch zwartgallige gedichten. Voor Deelder heb ik een groot zwak, wie niet?

Erfgoed

Deelder kan als geen ander in uiterst kort bestek weergeven wat hem bezighoudt. Ook als hij een langer gedicht of prozastuk schrijft, is zijn woordgebruik zeer economisch: karig, precies. Het effect van die karigheid is vaak zeer komisch, en dat spreekt veel mensen aan. Voeg daarbij zijn altijd wat buitenissige optreden en uiterlijk, en men weet: Jules  Deelder! O, die dichter. Hij voldoet aan het clichébeeld wat men van kunstenaars heeft. Hij komt er al 50 jaar mee weg omdat hij in zijn eigen cliché gelooft-het past hem als een handschoen. Daarbij schrijft Deelder gewoon hartstikke goed! Hoeveel dichters weten het zover te schoppen dat je gedichten/dichtregels van ze onthoudt? Weinig hoor, echt weinig. 

NATIONAAL GEDICHT 

Oooooooo!
Hoe vergeefs
des doelmans hand

zich strekte
naar de bal
die één minuut

voor tijd
de Duitse doel-
lijn kruiste

Zij die vielen
rezen juichend
uit hun graf 

Zelfs mensen die niets met voetbal hebben, weten onmiddellijk waar dit gedicht over gaat. Ook Blues on Tuesday en Voor Ari  zijn nationaal erfgoed. Ook de verhalen van Deelder zijn zeer de moeite waard. Schöne Welt (1982)  en Modern passé (1984) zijn klassiekers. Zijn verslag van een wedstrijd van uiteraard Sparta met het jaren ’50-icoon Rinus Terlouw is onovertroffen qua sfeer, beleving en geestigheid. Rinus de Rots was door een zoen van de beroemde filmster Jayne Mansfield zo van slag was dat Sparta met 1-7 van DOS (Utrecht) verloor.  `Met eigen ogen kon ik constateren dat er van de roemruchte borstomvang van Miss Mansfield geen centimeter gelogen was, want haar gemoed stak royaal over de punten van haar schoeisel heen!’Alleen Godfried Bomans’ hilarische weergave van Nederland-Engeland (1948) waarin Siemkes steeds verwisseld wordt met Piemkes is nog mooier vooral omdat ook een zekere Kruif meevoetbalt. 

Misschien dat de onderwerpskeuze van Deelder’s werk hem ook zo populair maakt. Het is niet verheven: zijn werk gaat over Rotterdam, familie, voetbal, jazz en ja dat ook: drugs. Maar altijd in een onderkoelde stijl, met veel humor, waardoor de stevig aangezette taal nooit wrevel opwekt, maar juist op de lachspieren werkt. Als Deelder het woord “reet” gebruikt, schiet ik al in de lach, maar doet Paul de Leeuw het, dan erger ik me kapot. Legt u dat maar eens uit, dokter - psychiater!

Ga naar  www.poezieweek.com, bezoek daarna de boekwinkel, koop voor 12,50 aan gedichten en geniet van Jules Deelder -hij is ongetwijfeld de komende tijd druk bezig Nederland opnieuw te veroveren!

Leo Willemse
is nog even bibliothecaris bij de OBA.

 

Noot van de webredactie: deze blogtekst is geschreven voor Jules' spraakmakende optreden bij Jinek.