Het huis van de buurt

Gepubliceerd op: 3 juli 2019 14:08

De OBA Bijlmerplein is boven alles een ontmoetingsplek. Buurtbewoners, ouderen, kinderen, inburgeraars: alles komt er samen.‘Soms komt er geen boek aan te pas.’

Dat zie je niet vaak, een opgehangen kano in een openbare bibliotheek. Het is een Fanti-kano uit Ghana, bedoeld om die bevolkingsgroep uit de samenleving zich hier thuis te laten voelen. In bruikleen gegeven door het Tropenmuseum aan erfgoedstichting Imagine IC, dat samen met de OBA Bijlmerplein in dit gebouw ‘woont’. Over Imagine IC later meer. Eerst naar de bieb en het Meeleesuur. Tussen de kasten met strips en spannende boeken begint bibliotheekmedewerker José Louppen stipt om tien uur aan de Meeleesclub. Drie vrouwen en een man zitten aan tafel met een boekje voor zich. Louppen: “Weten jullie nog waar we de vorige week gebleven waren?”

Het Meeleesuur – gegeven in meerdere vestigingen van de OBA – is bedoeld voor volwassen ‘laagtaalvaardigen’, of mensen die Nederlands leren. Deze ochtend komen de deelnemers uit Irak, Japan en China. Allen hebben ze het boekje: Willem-Alexander. Van kind tot koning voor zich liggen. In makkelijk Nederlands geschreven (op het niveau van het inburgeringsexamen). Louppen leest voor, en als er woorden zijn die de deelnemers niet begrijpen, legt ze deze uit. Soms in het Engels, al is de deelnemer uit Japan het daar niet helemaal mee eens. “Om de taal goed te leren, is het beter om geen Engels te spreken,” zal ze in de pauze (koffie met een koekje) zeggen.

“Bladzijde 26,” zegt Louppen, en ze begint met voorlezen. Na de laatste zin van het hoofdstukje Piloot, ‘Als ik naar beneden kijk, denk ik: waar maken we ons druk over?’, merkt Louppen op: “Hij is ook maar een mens.” Gelach. Ook als de bijnaam Prins Pils voorbijkomt. De Chinese, wijzend op een foto van een jonge Willem Alexander. “Zo dun nog!” De sfeer is prettig. “Dit is echt heel leuk om te doen. Het is fijn om zo te helpen om mensen de taal bij te brengen,” zegt Louppen na afloop. “Iedereen is zo gemotiveerd.

Story en Privé

Het Meeleesuur is een van de vele activiteiten die in de OBA Bijlmerplein worden aangeboden. “Boeken lenen is allang niet meer het enige speerpunt,” zegt de teamleider van deze OBA-vestiging, Sindy van Duivenvoorde. “Er zijn vaste klanten die elke dag alleen maar hun krantje komen lezen, of koffie komen drinken. Een aantal mannen spreekt hier af en praat dan bij, daar komt geen boek aan te pas. Of ze komen voor een computer, want anders dan veel mensen misschien denken, heeft niet iedereen een computer thuis.”

Maar er wordt ook een workshop Powermoeders gegeven, om alleenstaande moeders te helpen hun weg in de maatschappij te vinden. De Rotary Club helpt met leren lezen en schrijven, er wordt voorgelezen voor kinderen en stadsdichter Gershwin Bonevacia geeft er een schrijfcursus. Het UWV geeft een cursus leren solliciteren en voor alle vragen over huren en wonen kan men terecht bij het spreekuur van WoningNet.

In de centrale hal zitten vanochtend studenten in nissen te werken, en een paar taalcoaches (vrijwilligers) zijn met klanten aan het oefenen en helpen met het invullen van formulieren. Ook zit er een medewerker van OBA Oosterdok (voorheen OBA Centraal) die komt informeren welke tijdschriftabonnementen verlengd of opgezegd moeten worden. Hij constateert dat de Story en de Privé steeds op mysterieuze wijze van de tijdschriftenrekken verdwijnen. 

“Deze OBA, met ruim 150.000 bezoekers per jaar, is echt een huis van de buurt,” zegt Van Duivenvoorde. “Ons ‘Leef en leerpunt’, dat door veel vrijwilligers draaiende wordt gehouden, is heel belangrijk voor de inburgering. Hier hebben we alle aanbieders van hulp bij inburgeren samengebracht. De taalconsulent helpt bij het vinden van Nederlandse les en verwijst door, op het NT2-uur kun je terecht voor vragen over het inburgeringsexamen. Er is een Taalcafé, waar Nederlands geoefend kan worden. En, niet onbelangrijk, er is ook een juridisch loket, en Stichting Aan de Knoppen verzorgt gratis computerlessen. Taal, financiën en computer, dat is de basis van het Leef en leerpunt. Dat is, om het even zo te zeggen, alles wat nodig is om te overleven.” 

Fantastische spullen

Daarnaast kunnen mensen er natuurlijk ook gewoon boeken lenen – er zijn in deze vestiging speciale kasten met boeken over Suriname en de Antillen – of studeren. Ook is er een kleine expositie: Gefeliciteerd, lieve OBA, georganiseerd door ‘medebewoner’ Imagine IC.

“Wij zijn een mix van archief en museum,” zegt directeur Marlous Willemsen van Imagine IC, die rondleidt. “We laten zien wat er speelt in deze buurt. Daarnaast zijn we ook een plek voor gesprekken over dingen in het dagelijks leven die men in deze buurt belangrijk vindt. Om zo te kunnen bepalen wat erfgoed is. Mensen komen hier tijdens inloopuren met tasjes. Daar komen fantastische spullen uit tevoorschijn.”

Spullen die te zien zijn in de kleine expo Verzet in de 50-jarige Bijlmer. Of in de vaste opstelling die in een grote vitrine te zien is, met daaronder lades met nog meer materiaal. 

“We hebben geen eigen collectie,” zegt Willemsen. “Het materiaal blijft eigendom van de particulieren, maar we werken samen met bijvoorbeeld het Tropenmuseum, het Stadsarchief en het Amsterdam Museum. We praten met elkaar over verzamelen, beheer en educatie, en maken collecties en exposities.” 

Ze wijst naar een grote, houten tafel met een schaalmodel van de parkeergarage Kempering, een nu nog overeind staande parkeergarage uit het oorspronkelijk ontwerp voor de zogenoemde K-buurt. Het debat rond die garage is actueel, moet er worden gesloopt of behouden? “Daar discussiëren we hier over. Je kunt aan die tafel luisteren naar verhalen van mensen over die garage, je kunt plannen zien voor hergebruik. Zo betrek je voor- en tegenstanders bij de vragen rond zo’n case. We blijven ook doorverzamelen over de Bijlmerramp, de LHBTI-gemeenschap in de Bijlmer, en hoe verschillende mensen hier samenleven, mensen die allemaal van elkaar verschillen maar toch de stad samen maken en moeten maken.”

Beeld: Ben Houdijk