Nieuw in de OBA: de Bibliotheektelescoop

Gepubliceerd op: 26 april 2021 14:10

Vanaf 1 mei starten het Anton Pannekoek Instituut (API) en de Openbare Bibliotheek van Amsterdam (OBA) met de uitleen van de eerste Nederlandse Bibliotheektelescoop. De telescoop, een draagbare zogenaamde “dobson-telescoop” met een 11 cm spiegel, kan gratis worden geleend bij vestiging Oosterdok door leden van 18 jaar en ouder.

Let op:  sterren kijken is populair onder OBA-leden. De bibliotheektelscoop is namelijk een groot succes en inmiddels al uitgeleend tot en met maart 2022. Daarom hebben we de mogelijkheid om te reserveren voorlopig even stop moeten zetten.

Hoe werkt het?

De uitleenperiode is 3 weken, zodat er tussen de bewolkte nachten genoeg kans is om de telescoop ook te gebruiken. Bij de sterrenkijker zitten een zoom-lens, een handleiding en een lijst met astronomische objecten die de gebruiker kan bekijken, zelfs in lichtvervuild Amsterdam met een relatief kleine telescoop. 

Thuis sterren kijken

Het idee voor dit project is overgewaaid vanuit de Verenigde Staten, waar het Library Telescope Project ooit werd bedacht door amateurastronoom Marc Stowbridge. Intussen is in vrijwel iedere staat in Amerika minimaal één bibliotheek te vinden waar een telescoop te lenen is.

Initiatiefnemer Esther Hanko: “Ik las voor het eerst over het Library Telescope Project in 2014, in een tijdschrift voor amateurastronomen en heb het altijd zo’n fantastisch idee gevonden! Omdat we momenteel vanwege Corona geen sterrenkijkavonden kunnen organiseren bij het API, vond ik dit een mooi moment om een telescoop naar de mensen toe te brengen in plaats van andersom.”

De sterrenkijker is door de Universiteit van Amsterdam op een paar punten aangepast en verduurzaamd maar is verder een vrij gangbare beginnerstelescoop van rond de 200 euro. 

Alle documentatie is vrij beschikbaar op bibliotheektelescoop.nl (Nederlands, aangepast voor de Nederlandse situatie) of librarytelescope.org (brondocumentatie in het Engels) zodat eventueel geïnteresseerde sterrenwachten en bibliotheken in het hele land zelf ook kunnen starten met het uitlenen van een sterrenkijker. Het project van API en OBA zal in eerste instantie 6 maanden lopen, en daarna geëvalueerd worden. Als het project succesvol is, zal het verlengd worden, en uitgebreid worden met meer telescopen.

Hoe gaat een astronoom te werk?

De bibliotheektelescoop is een ideale telescoop om je eerste sterrenkijkervaringen mee op te doen. Je kan ermee naar de maan en planeten kijken, en als het meezit ook een paar ‘deep-sky’ objecten meepikken, zoals het andromeda-sterrenstelsel of de bolhoop M13. Maar wat dan verder? Hoe gaan ervaren amateurastronomen te werk? Esther Hanko, Outreach-coördinator Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica van het Anton Pannekoek Instituut, vertelt erover.

Meer leren over de sterren?

bekijk meer boeken over sterrenkunde